تبلیغات
Law Journal

نقش اقرار متقابل در اسقاط مجازات قتل عمد

نویسنده : محمد علی جعفری

مقدمه

در میان ادله اثبات دعوی، اقرار جایگاه بالایی را به خود اختصاص داده بطوری كه هم در نظامهای حقوقی جهان پذیرفته شده است و هم در اكثر ابواب فقه اسلامی كاربرد وسیعی دارد.به مجرد صدور اقرار واجد شرایط، حق مورد اقرار بر ذمه مقر ثابت می‌شود و قاعده اولیه و زیربنایی فقهی و حقوقی در اقرار، عدم قبول و سماع انكار بعد از اقرار است كه بظاهر قاعده‌ای عقلایی است و عقلا در تمام امور خود بر آن اعتماد می‌كنند و شارع مقدس نیز آن را تأیید كرده است و هرگونه سقوط حقی بعد از اقرار و تخصیصی نسبت به این قاعده متوقف بر ردع و منع شارع از این سیره به وسیله نص و دلیل معتبر است.نوشتار حاضر سعی دارد این نكته را تبیین كند كه قاعده مذكور در فقه و حقوق اسلامی در مواردی از طرف شارع مقدس، مورد ردع و تخصیص واقع شده بخصوص در حق الله و حدود الهی كه بنابر تخفیف و تسامح است و شارع اسلام نهایت احتیاط را در دماء و اعراض در نظر گرفته است و از طرفی به موجب احادیث بسیاری حد، با ظهور شبهه دفع می‌شود و از طرف دیگر به موجب اجماع و احادیث صحیح، انكار بعد از اقرار به بعضی از حدود، سقوط حد را در پی دارد، از جمله مواردی که قاعده اقرار مورد ردع قرار گرفته در جای است که دو نفر به قتل شخصی اقرار کند و هر کدام مدعی باشد که من اورا کشتم.


مفهوم اقرار

الف. اقرار در لغت

در لغت نامه ها معانی متعددی برای آن بیان شده است از جمله اذعان، اعتراف، اثبات، تصدیق به حق، کسی را در مکان ابقاکردن، آرام و قرار، چنانچه در کفایة الاحکام این گونه آمده است « على ما فسّره الجوهری: الاعتراف، و فسّره فی القاموس بالإذعان للحقّ. »  و هم چنان در جواهر این گونه بیان نموده است: «الإقرار بمعنى الاعتراف فی الصحاح و عن مجمع البحرین، و الإذعان للحق عن القاموس، و فی المسالك و الإسعاد لبعض الشافعیة الإثبات من قولك: قر الشی‌ء یقر إذا ثبت، و أقررته إذا أفدته القرار.و على كل حال فهو لیس من العقود و الإیقاعات، لأنه لیس بإنشاء، إلا أنه لما كان مشابها للإیقاع فی الجملة «از مهم ترین معانی فوق آنچه که با بحث ما هماهنگی دارد اعتراف و اثبات است. برای تثبیت معانی لغوی اقرار به چند تا از لغت نامه اشاره می کنیم:
در  لغت نامه دهخدا  اقرار از ماده «قرر» به معناى قرار دادن، اثبات كردن، اذعان و اعتراف كرد 
 آمده است در لسان العرب چنین بیان شده: «الإِقرارُ: الإِذعانُ للحق و الاعترافُ به» و همچنین در کتاب العین : (الإقرار: الاعتراف بالشی‏ء)  معنی شده است.

ب. اقرار در اصطلاح فقه

اقرار در اصطلاح فقهی به معناىِ اخبار قطعى به وجود حقى به زیان خود  یا ثبوت حقى براى دیگران  آمده است. «و هو اخبار الإنسان بحق لازم له»  در جواهر الکلام این گونه بیان می کند: « عرفه فی الوسیلة بأنه «إخبار بحق على نفسه»، و فی النافع و الدروس «إخبار عن حق لازم له» و فی الإیضاح «إخبار عن حق سابق للغیر و نفیه لازم للمقر» و فی الروضة «إخبار عن حق سابق على وقت الصیغة» و فی القواعد «إخبار عن حق سابق لا یقتضی تملیكا بنفسه، بل یكشف عن سبقه»آقای سبزواری در تعریف اقرار می فرماید: «الإقرار و هو الإخبار الجازم بحق لازم على المخبر أو بنفی حق له كقوله: له أو لك علیّ كذا أو عندی أو فی ذمتی كذا أو هذا الذی فی یدی لفلان أو لیس لی حق على فلان و ما أشبه ذلك بأی لغة كان»به تعبیر جامعتر «اقرار عبارت‌ است‌ از اخبار جازم‌ شخص‌ یا قائم‌ مقام‌ او به‌ حقى‌ سابق‌ برای‌ دیگری‌ بر ضرر خود یا نفى‌ حقى‌ از خود

ج. اقرار در حقوق

اقراردر حقوق عبارت است از اخبار به حقی برای غیر بر ضرر خود. چنانچه در قانون مدنی اسلامی  ایران این گونه بیان شده است: «اقرار عبارت از اخبار به حقی است برای غیر بر ضرر خود.»  و در قانو مدنی جمهوری اسلامی  افغانستان این گونه تعریف شده است: «اقرار عبارت است از اعتراف خصم نسبت به حق غیر، بالای خودش در محکمه» . پس بنابر این از تعاریف که بیان شد معلوم می شود که  ماهیت اقرار اخبار است نه انشاء.
مفهوم قتل عمد:
قتل عمد آن است که فاعل متعمد در فعل عدوانی و قصد عدوانی باشد، اعم از اینکه با آلتی مرتکب شود که غالبا قتاله باشد یانه.
 
در جای که در فعل متعمد باشد و تعمد در قصد نداشته باشد ولی فعل رابا آلتی مرتکب شود که غالبا قتاله باشد در حکم عمد است.معیار در قتل عمد آن است که مرتکب، عامد در فعل و نتیجه باشد قتل عمد محقق می شود،
در «قتل عمد» قاتل، هم قصد فعل دارد؛ یعنى عمل ارادى انجام مى‌دهد و هم قصد نتیجه؛ یعنى مى‌خواهد از عمل ارادى خود نتیجۀ قتل بگیرد، لذا در تعریف قتل عمد گفته‌اند: «ضابط العمد ان یكون عامدا فى فعله و قصده
و براى قصد نتیجه، اماره‌اى نیز ذكر كرده‌اند كه: اگر با آلت قتّاله و آنچه كه غالبا كشنده باشد بزند، نوعا قصد نتیجه دارد، پس قصد نتیجه در این گونه موارد یك امر نوعى است، نه شخصى . امام صادق علیه السلام فرمود: «عمد آن است كه كسى قصد شخصى كند و با آهن یا سنگ یا عصا یا مشت به او بزند؛ همۀ این موارد عمد است‌و خطا آن است كه كسى قصد شخصى مى‌كند ولى به غیر او مى‌خورد.




برچسب ها : اقرار , اقرار متقابل , اسقاط مجازات , قتل عمد , اسقاط مجازات قتل عمد ,
آرشیو موضوعی : حقوق جزا , مطالب فقهی ,
» ماهیت حقوقی ایفای غیر موضوع تعهد ( 1395/04/5 )
» قرارداد عدم تجارت ( 1395/03/28 )
» اركان عقد مضاربه در حقوق اسلام و حقوق مدنی ایران (قسمت اول) ( 1395/03/27 )
» اركان عقد مضاربه در حقوق اسلام و حقوق مدنی ایران (قسمت دوم) ( 1395/03/27 )
» انواع ابلاغ اوراق قضایی و شیوه های اجرای آن (قسمت اول) ( 1395/03/11 )
» انواع ابلاغ اوراق قضایی و شیوه های اجرای آن (قسمت دوم) ( 1395/03/11 )
» نمونه قضیه نگاری دادنامه ( 1395/03/11 )
» قرار تامین کیفری و تاسیس جدید قرار نظارت ( 1395/03/11 )
» نظریه های مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه ( 1395/03/2 )
» رأی وحدت رویه شماره ۷۴۷ ( 1395/03/2 )
» عقود اذنیه ( 1395/03/2 )
» شرایط وقف به وسیله شخص حقوقی (قسمت اول) ( 1395/03/1 )
» شرایط وقف به وسیله شخص حقوقی (قسمت دوم) ( 1395/03/1 )
» دانلود متن کامل لایحه جدید شوراهای حل اختلاف ( 1394/11/17 )
» مجازات مرتكب در تكرار جرم ازمنظر قانون مجازات اسلامی ( 1394/06/31 )
» حقوق شهروندی و تفتیش و بازرسی خودرو ها بدون كسب اجازه مخصوص از مقام قضایی ( 1394/06/7 )
» تعریف وخصوصیات شرکت مدنی درقانون یکنواخت آمریکا (قسمت اول) ( 1394/05/21 )
» تعریف وخصوصیات شرکت مدنی درقانون یکنواخت آمریکا (قسمت دوم) ( 1394/05/21 )
» مبانی و معیار های کشف قصد مرتکب در قتل عمد (قسمت اول) ( 1394/05/13 )
» مبانی و معیار های کشف قصد مرتکب در قتل عمد (قسمت دوم) ( 1394/05/13 )
درباره ما

مدیر اجرایی: امین بهزادیان
سردبیر: مجتبی بهزادیان
وکیل دادگستری و مشاور حقوقی
مشاور سردبیر: مهشید عابدی
وکیل دادگستری و مشاور حقوقی

آمار سایت

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد کل مطالب :
بروز شده در :

نظرتان درباره وبلاگ ما چیست؟




موسسه محک موسسه محک